"Ayna Testi" Nedir ve Hangi Hayvanlar Geçebilir? (Öz-farkındalık)

"Ayna testi" veya "ayna öz-tanıma testi", bir hayvanın kendi yansımasını kendisi olarak tanıyıp tanımadığını, yani bir öz-farkındalık seviyesine sahip olup olmadığını anlamak için kullanılan bir bilişsel testtir. Test, psikolog Gordon Gallup Jr. tarafından 1970'de geliştirilmiştir.

Testte, bir hayvan anestezi altındayken, vücudunun normalde göremediği bir yerine (alın veya kulak gibi) kokusuz bir boya ile bir işaret konulur. Hayvan uyandıktan sonra bir aynanın karşısına konulur. Eğer hayvan, yansımasındaki işareti fark edip kendi vücudundaki o noktaya dokunmaya veya onu incelemeye çalışırsa, yansımanın başka bir hayvana değil, kendisine ait olduğunu anladığı varsayılır ve testi geçmiş sayılır. Bu, bir öz-kavramının varlığına işaret eder. Bugüne kadar ayna testini başarıyla geçen hayvanlar arasında şempanzeler, orangutanlar ve bonobolar gibi büyük insansı maymunlar, yunuslar, katil balinalar, filler, saksağanlar ve temizlikçi lapina balığı gibi sınırlı sayıda tür bulunmaktadır.

Kelimeler: ayna testi, öz-farkındalık, hayvan bilişi, psikoloji, zooloji, şempanze, yunus