Mercan Adaları (Atoller) Nasıl Oluşur?

Atoller, genellikle tropik okyanuslarda bulunan, ortasında "lagün" adı verilen sığ bir göl bulunan, halka veya at nalı şeklindeki mercan adalarıdır. Bu ilginç yapıların oluşum süreci, Charles Darwin tarafından ilk kez doğru bir şekilde açıklanmıştır ve bir deniz altı volkanının yavaşça batmasına dayanır.

Süreç, okyanusun ortasında aktif bir volkanın yüzeye çıkarak bir volkanik ada oluşturmasıyla başlar. Bu adanın etrafındaki sıcak ve sığ sularda, "saçaklı resif" (fringing reef) adı verilen mercan resifleri büyümeye başlar. Milyonlarca yıl içinde, volkanik ada tektonik hareketler ve kendi ağırlığı nedeniyle yavaş yavaş okyanusun dibine doğru batmaya başlar. Ada batarken, güneş ışığına ihtiyaç duyan mercanlar, hayatta kalmak için yukarı doğru büyümeye devam ederler. Bu aşamada, ada ile resif arasında bir su kanalı oluşur ve bu yapıya "bariyer resif" (barrier reef) denir. Sonunda, volkanik ada tamamen suyun altına gömüldüğünde, geriye sadece adanın eski kıyı şeridini takip eden, halka şeklinde bir mercan resifi kalır. Bu halkanın ortasındaki sığ su kütlesi ise lagünü oluşturur.

Kelimeler: atol, mercan adası, charles darwin, mercan resifi, jeoloji, okyanus, volkan