Psikolojide "Ayna Nöronlar"ın (Mirror Neurons) İşlevi Nedir?

Ayna nöronlar, hem bir birey belirli bir eylemi kendisi yaptığında hem de aynı eylemi yapan başka bir bireyi gözlemlediğinde ateşlenen (aktive olan) özel bir beyin hücresi (nöron) türüdür. Bu nöronlar, beynin "aynalama" sistemi olarak kabul edilir.

Bu nöronlar ilk olarak maymunlarda keşfedilmiştir; bir maymunun, bir muza uzanırken ateşlenen nöronlarının, başka birinin muza uzandığını izlerken de ateşlendiği görülmüştür. İnsanlarda da benzer sistemlerin var olduğu düşünülmektedir. Ayna nöronların temel işlevi, başka birinin eylemlerini, niyetlerini ve duygularını, o eylemi zihnimizde "simüle ederek" veya "taklit ederek" anlamamızı sağlamaktır. Bu nedenle, empati (başkalarının duygularını anlama ve paylaşma), sosyal öğrenme (taklit yoluyla yeni beceriler öğrenme), dilin evrimi ve başkalarının niyetini okuma gibi karmaşık sosyal bilişsel yeteneklerin temelinde yattıkları düşünülmektedir. Otizm gibi bazı sosyal etkileşim bozukluklarında, ayna nöron sistemindeki bir işlev bozukluğunun rol oynayabileceğine dair teoriler de bulunmaktadır.

Kelimeler: ayna nöron, mirror neuron, empati, nörobilim, psikoloji, sosyal biliş, taklit