"Süpernova" Nedir ve Nasıl Oluşur?

Süpernova, büyük kütleli bir yıldızın ömrünün sonuna geldiğinde veya bir beyaz cüce yıldızın kararsız hale geldiğinde yaşadığı, devasa ve son derece parlak bir yıldız patlamasıdır. Bir süpernova patlaması sırasında, tek bir yıldız kısa bir süreliğine, içinde bulunduğu tüm galaksi kadar parlak olabilir.

İki ana süpernova türü vardır: Tip II Süpernova: Kütlesi Güneş'in en az 8 katı olan bir yıldız, merkezindeki nükleer yakıtı tükettiğinde oluşur. Yakıt bittiğinde, dışarı doğru olan nükleer basınç durur ve yıldızın devasa kütle çekimi, yıldızın kendi üzerine çökmesine neden olur. Bu çökme, yıldızın çekirdeğini aşırı derecede sıkıştırır ve ardından bu çekirdekten dışarı doğru yayılan muazzam bir şok dalgası, yıldızın dış katmanlarını uzaya fırlatır. Geriye bir nötron yıldızı veya kara delik kalır. Tip Ia Süpernova: Bir ikili yıldız sistemindeki bir beyaz cüce yıldızın, yoldaş yıldızından sürekli olarak madde "çalmasıyla" oluşur. Beyaz cücenin kütlesi, "Chandrasekhar limiti" adı verilen kritik bir eşiği (yaklaşık 1.4 Güneş kütlesi) aştığında, kararsız hale gelir ve tamamen parçalandığı termonükleer bir patlama yaşar. Bu patlamalar, evrendeki demir gibi ağır elementlerin çoğunu üretir ve uzaya dağıtır.

Kelimeler: süpernova, yıldız, patlama, astronomi, astrofizik, nötron yıldızı, kara delik